Η αυχενική μυελοπάθεια είναι η δυσλειτουργία του νωτιαίου μυελού που προκαλείται από τη χρόνια πίεσή του στην περιοχή της αυχενικής μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Πρόκειται για μία από τις πιο σοβαρές εκφυλιστικές νόσους της σπονδυλικής στήλης και είναι συχνότερη σε ανθρώπους μετά τα 50 λόγω της προοδευτικής στένωσης του σπονδυλικού σωλήνα.

Αίτια Αυχενικής Μυελοπάθειας

Η μυελοπάθεια αυχένα οφείλεται στις εξής αιτίες και παθήσεις:

• Εκφυλιστική αυχενική σπονδύλωση με στένωση του σπονδυλικού σωλήνα
• Κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου
• Συγγενής στένωση
• Ρευματοειδής αρθρίτιδα
• Τραυματισμοί ή όγκοι (σπανιότερα)

Συμπτώματα Αυχενικής Μυελοπάθειας

Η συμπτωματολογία της μυελοπάθειας αυχένα εμφανίζεται, συνήθως, αργά. Αυτό ενέχει τον κίνδυνο να μην αντιληφθεί ο ασθενής άμεσα τη βλάβη και να καθυστερήσει πολύ τη θεραπεία της. Η έγκαιρη αξιολόγηση από νευροχειρουργό είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η πάθηση μπορεί να εξελίσσεται σταδιακά χωρίς έντονο πόνο, ενώ η πίεση στον νωτιαίο μυελό συνεχίζει να προκαλεί νευρολογική επιδείνωση.

Τα συμπτώματά της είναι τα παρακάτω:

• Πιάσιμο ή και πόνος στον αυχένα
• Μούδιασμα στα χέρια
• Δυσκολία και αδυναμία στα άνω άκρα και, κυρίως, σε λεπτές κινήσεις όπως το γράψιμο και το κούμπωμα κουμπιών
• Αίσθημα δυσκαμψίας ή σπαστικότητας στα πόδια
• Δυσκολία κατά το περπάτημα (βαριά πόδια, αστάθεια και συχνές πτώσεις)

Σε προχωρημένες περιπτώσεις, μπορεί να εμφανιστεί δυσκολία στην ούρηση και την αφόδευση, καθώς και τη σεξουαλική λειτουργία.

Διάγνωση Αυχενικής Μυελοπάθειας

Η διάγνωση της μυελοπάθειας του αυχένα βασίζεται στο ιστορικό του ασθενούς και τη νευρολογική εξέταση. Μέσω της κλινικής εξέτασης μπορούμε να διαπιστώσουμε τα χαρακτηριστικά της πάθησης, αξιολογώντας τη μυϊκή ισχύ, την αισθητικότητα, τη βάδιση και τα αντανακλαστικά του ασθενούς. Κατά την εξέταση αξιολογούνται επίσης ειδικά νευρολογικά σημεία που υποδηλώνουν πίεση του νωτιαίου μυελού και βοηθούν στην εκτίμηση της βαρύτητας της πάθησης. Με τις απλές ακτινογραφίες στην περιοχή του αυχένα αναδεικνύονται τα οστεόφυτα (αλλοιώσεις στα οστά) και, ενδεχομένως, η σπονδυλολίσθηση (αστάθεια στην κίνηση).

Η μαγνητική τομογραφία μας βοηθά στην επιβεβαίωση της νόσου, καθώς αναδεικνύει την πίεση που ασκείται στα νεύρα και τον νωτιαίο μυελό, ενώ παράλληλα επιτρέπει την εκτίμηση του ίδιου του νωτιαίου μυελού και την ανίχνευση ενδείξεων χρόνιας βλάβης που έχει προκληθεί από τη χρόνια συμπίεσή του. Στις περιπτώσεις όπου δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί μαγνητική τομογραφία, διενεργείται εναλλακτικά αξονική τομογραφία.

Θεραπεία Αυχενικής Μυελοπάθειας

Η θεραπεία της αυχενικής μυελοπάθειας είναι κατά βάση νευροχειρουργική. Συντηρητική, με φαρμακευτική αγωγή, κολάρο και φυσιοθεραπεία, είναι μόνο σε περιπτώσεις ασθενών πολύ μεγάλης ηλικίας στους οποίους αντενδείκνυται το χειρουργείο. Συνεπώς, προσπαθούμε να διαχειριστούμε τα συμπτώματα που παρουσιάζουν και να βελτιώσουμε την ποιότητα της καθημερινότητάς τους.

Η χειρουργική επέμβαση πρέπει, ιδανικά, να πραγματοποιείται νωρίς, με την εμφάνιση δηλαδή των πρώιμων ενδείξεων της βλάβης. Βασικός στόχος της είναι η αποσυμπίεση του νωτιαίου μυελού από την πίεση, ώστε να ανακοπεί η εξέλιξη της νευρολογικής βλάβης και, όπου είναι δυνατόν, να βελτιωθούν τα συμπτώματα του ασθενούς. Σε ορισμένες περιπτώσεις, είναι απαραίτητη και η σταθεροποίηση της σπονδυλικής στήλης, καθώς και η αποκατάσταση της φυσιολογικής της ανατομίας.

Η προσπέλαση του αυχένα είναι είτε πρόσθια είτε οπίσθια, ενώ υπάρχουν και περιπτώσεις ασθενών όπου οι δύο τεχνικές συνδυάζονται για βέλτιστο αποτέλεσμα. Η μέθοδος που εφαρμόζουμε για την πρόσθια προσπέλαση είναι η αυχενική μικροδισκεκτομή και σπονδυλοδεσία και για την οπίσθια η αυχενική πεταλεκτομή και σπονδυλοδεσία. Κατά τη διάρκεια του χειρουργείου, είναι πολύ σημαντικό να παρακολουθούμε τη νευρική λειτουργία, κάτι που είναι εφικτό μέσω του ηλεκτροφυσιολογικού ελέγχου.

Μετά την επέμβαση, η πορεία κάθε ασθενούς είναι διαφορετική καθώς εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από το στάδιο στο οποίο διαγνώστηκε και αντιμετωπίστηκε η αυχενική μυελοπάθεια και την ένταση των συμπτωμάτων. Η αποκατάσταση επηρεάζεται, επίσης, και από άλλους παράγοντες όπως η ηλικία του ασθενούς, το κάπνισμα και ο σακχαρώδης διαβήτης. Όσο νωρίτερα πραγματοποιηθεί η αποσυμπίεση του νωτιαίου μυελού, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες διατήρησης ή και βελτίωσης της νευρολογικής λειτουργίας.

Γιατί Τον Δρ. Μαχίνη

Ο Νευροχειρουργός Δρ. Θεόφιλος Μαχίνης, Διευθυντής Νευροχειρουργικής στο Metropolitan General, εξειδικεύτηκε στη χειρουργική της σπονδυλικής στήλης και στις σύγχρονες ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές (MISS – Minimally Invasive Spine Surgery) στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Richmond στη Virginia των ΗΠΑ, όπου σήμερα διατηρεί τη θέση του Επίκουρου Καθηγητή.

Με πολυετή εμπειρία στην αντιμετώπιση σύνθετων παθήσεων της αυχενικής και οσφυϊκής μοίρας της σπονδυλικής στήλης, εφαρμόζει εξατομικευμένες χειρουργικές τεχνικές με στόχο την ασφαλή αποσυμπίεση των νευρικών δομών, τη διατήρηση της σταθερότητας της σπονδυλικής στήλης και την ταχύτερη δυνατή αποκατάσταση του ασθενούς. Η συνεχής επιστημονική του δραστηριότητα στις ΗΠΑ και την Ελλάδα διασφαλίζει την εφαρμογή των πλέον σύγχρονων διεθνών πρωτοκόλλων για κάθε περιστατικό.

Ο Δρ. Μαχίνης βρίσκεται στη διάθεσή σας για να αξιολογήσει την κατάστασή σας, να σας ενημερώσει έγκυρα σχετικά με την αυχενική μυελοπάθεια και να απαντήσει σε κάθε σας ερώτημα. Επικοινωνήστε με τη γραμματεία του ιατρού για να προγραμματίσετε το ραντεβού σας στην Αθήνα ή τα Χανιά.

Η αιτία της νόσου είναι άγνωστη. Καθώς ο όγκος αναπτύσσεται συνήθως  αργά, τα συμπτώματα εξελίσσονται με την ίδια ταχύτητα. Αρχικά, οι ασθενείς μπορεί να αναφέρουν εμβοές ή απώλεια ακοής, ενώ με την αύξηση του μεγέθους του όγκου, ενδέχεται να εμφανίζονται ζάλη και διαταραχές ισορροπίας. Αν το μέγεθος του όγκου μεγαλώσει υπερβολικά, μπορεί να προκληθεί βλάβη στο προσωπικό νεύρο και στις πέριξ δομές του εγκεφάλου, ιδιαίτερα στο στέλεχος.

Η έγκαιρη διάγνωση της νόσου είναι πολύ σημαντική. Η ακοομετρία και τη τυμπανομετρία χρησιμεύουν στην εκτίμηση της ακοής και της ισορροπίας του ασθενούς. Η τελική διάγνωση και ο εντοπισμός του όγκου γίνεται με την αξονική και η μαγνητική τομογραφία οι οποίες βοηθούν και στον προεγχειρητικό σχεδιασμό.

Ανάλογα με το μέγεθος του όγκου, συνιστάται ενεργή παρακολούθηση με μαγνητική τομογραφία, χειρουργική αφαίρεση ή ακτινοχειρουργική (gamma-knife, cyber-knife). Στην περίπτωση χειρουγικής αφαίρεσης, διενεργείται απαραιτήτως διεγχειρητική νευροπαρακολούθηση από εξειδικευμένο νευροφυσιολόγο, μέλος της ομάδας.

Η κλινική εικόνα μπορεί να περιλαμβάνει συμπτώματα αυξημένης ενδοκράνιας πίεσης (κεφαλαλγία, εμετοί).

Η διάγνωση τίθεται με την αξονική και τη μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου, όπου τα αιμαγγειοβλαστώματα μπορεί να είναι κυστικά ή συμπαγή και να προσλαμβάνουν σκιαγραφικό. Η ψηφιακή αγγειογραφία αποτελεί συχνά απαραίτητο διαγνωστικό εργαλείο, καθώς αυτοί οι όγκοι εμφανίζουν σημαντικό βαθμό αγγειοβρίθειας.

Η θεραπεία είναι χειρουργική. Λόγω της αγγειοβρίθειάς τους, συχνά διενεργείται προεγχειρητικός εμβολισμός ώστε να μειωθεί η αιμάτωση του όγκου και να καταστεί δυνατή η ολική του αφαίρεση με ελαχιστοποίηση της απώλειας αίματος.

Το μηνιγγίωμα εγκεφάλου αποτελεί τον πιο συνηθισμένο όγκο του κεντρικού νευρικού συστήματος και ονομάζεται έτσι καθώς προέρχεται από τα περιβλήματα γύρω από τον νωτιαίο μυελό και τον εγκέφαλο, τις μήνιγγες. Τα μηνιγγιώματα είναι, κατά κύριο λόγο, καλοήθεις όγκοι οι οποίοι μπορούν να εμφανιστούν σε οποιαδήποτε ηλικία, ενήλικη και παιδική. Ωστόσο, είναι περισσότερο συχνά στις γυναίκες μέσης ηλικίας. Αν και τα περισσότερα μηνιγγιώματα είναι καλοήθη, υπάρχουν και σπανιότεροι, πιο επιθετικοί ιστολογικοί τύποι που αναπτύσσονται ταχύτερα και ενδέχεται να απαιτήσουν συμπληρωματική θεραπεία και στενότερη παρακολούθηση.

Τα μηνιγγιώματα είναι δυνατόν να εμφανιστούν όπου υπάρχουν μήνιγγες, οπότε μπορεί να έχουμε ένα μηνιγγίωμα βάσης κρανίου ή μετωπιαίου – κροταφικού λοβού, που εμφανίζεται δηλαδή στην περιοχή ανάμεσα στους δύο λοβούς. Τα μηνιγγιώματα εγκεφάλου είναι πολύ συχνότερα σε σύγκριση με αυτά στον νωτιαίο μυελό.

Σε Τι Οφείλεται Το Μηνιγγίωμα Εγκεφάλου

Η ακριβής αιτία εμφάνισης ενός μηνιγγιώματος εγκεφάλου δεν είναι γνωστή. Στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων εμφανίζεται σποραδικά, χωρίς να μπορεί να εντοπιστεί κάποιος συγκεκριμένος παράγοντας. Ωστόσο, έχουν αναγνωριστεί ορισμένοι παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισής του, όπως:

• Η μεγαλύτερη ηλικία
• Το γυναικείο φύλο
• Η προηγούμενη έκθεση σε ακτινοβολία στην περιοχή της κεφαλής
• Ορισμένα σπάνια κληρονομικά σύνδρομα, όπως η νευροϊνωμάτωση τύπου 2

Συμπτώματα Μηνιγγιώματος

Τα μηνιγγιώματα στο κεφάλι αναπτύσσονται αργά και τα συμπτώματα εκδηλώνονται συνήθως σταδιακά. Επειδή κάθε περιοχή του εγκεφάλου ελέγχει διαφορετικές λειτουργίες, τα συμπτώματα διαφέρουν σημαντικά ανάλογα με την εντόπιση του μηνιγγιώματος.

Χαρακτηριστικά συμπτώματα, βάσει του μεγέθους και της θέση του όγκου, είναι τα εξής:

• Αυξημένη ενδοκράνια πίεση
• Νευρολογικές βλάβες
• Επιληπτικές κρίσεις
• Πονοκέφαλοι μεγάλης έντασης
• Μουδιάσματα στη μία πλευρά του προσώπου ή του σώματος
• Υπνηλία
• Ναυτία και έμετος

Ακόμα, μπορεί να παρατηρηθούν διαταραχές σε:

• Ισορροπία
• Βάδιση
• Λειτουργικότητα άκρων
• Ομιλία
• Μνήμη
• Όραση
• Όσφρηση
• Ακοή (εμβοές ή κώφωση)
• Συμπεριφορά

Διάγνωση Για Μηνιγγίωμα Εγκεφάλου

Η διάγνωση του μηνιγγιώματος εγκεφάλου βασίζεται στο ιστορικό, τη νευρολογική εξέταση και τις απεικονιστικές εξετάσεις. Η μαγνητική τομογραφία με σκιαγραφικό αποτελεί την εξέταση εκλογής, καθώς αναδεικνύει με ακρίβεια το μέγεθος, τη θέση και τη σχέση του όγκου με τις γειτονικές δομές του εγκεφάλου. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί και αξονική τομογραφία, ιδιαίτερα για την εκτίμηση πιθανών ασβεστοποιήσεων (ασβεστοποιημένο μηνιγγίωμα) ή οστικών αλλοιώσεων.

Μετά τη χειρουργική αφαίρεση, η ιστολογική εξέταση καθορίζει τον βαθμό του μηνιγγιώματος και συμβάλλει στον περαιτέρω θεραπευτικό σχεδιασμό. Η ιστολογική εξέταση είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς επιβεβαιώνει εάν πρόκειται για καλοήθες ή επιθετικό μηνιγγίωμα και καθορίζει τον βαθμό του όγκου σύμφωνα με τη διεθνή ταξινόμηση. Οι πληροφορίες αυτές βοηθούν στην εκτίμηση του κινδύνου υποτροπής και στον σχεδιασμό της περαιτέρω παρακολούθησης ή τυχόν συμπληρωματικής θεραπείας.

Σύμφωνα με την ταξινόμηση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, τα μηνιγγιώματα διακρίνονται σε τρεις βαθμούς. Τα περισσότερα είναι βαθμού Ι (καλοήθη) και χαρακτηρίζονται από αργή ανάπτυξη. Τα μηνιγγιώματα βαθμού ΙΙ (άτυπα) εμφανίζουν αυξημένη πιθανότητα υποτροπής, ενώ τα βαθμού ΙΙΙ (κακοήθη ή αναπλαστικά) είναι σπανιότερα, αναπτύσσονται ταχύτερα και απαιτούν πιο εντατική θεραπευτική αντιμετώπιση και παρακολούθηση.

Θεραπεία Μηνιγγιώματος

Η θεραπευτική προσέγγιση εξατομικεύεται και εξαρτάται από το μέγεθος, τη θέση, τον ρυθμό ανάπτυξης του όγκου, την ηλικία του ασθενούς και τα συμπτώματα που προκαλεί.

Σε πολλές περιπτώσεις που ανακαλύπτονται σαν τυχαίο εύρημα σε απεικονιστικό έλεγχο χωρίς να ασκούν ουσιώδη πιεστικά φαινόμενα στις γύρω δομές, μπορεί να χρειαστεί απλώς παρακολούθηση με μαγνητική τομογραφία.

Όταν ο ασθενής είναι συμπτωματικός ή όταν το μηνιγγίωμα στον εγκέφαλο είναι μεγάλου μεγέθους, συνιστάται θεραπεία. Αυτή στις περισσότερες περιπτώσεις είναι η χειρουργική αφαίρεση, πάντα με νευροπλοήγηση και με χειρουργικό μικροσκόπιο. Σε περιπτώσεις υπολειμματικού ή ανεγχείρητου (λόγω θέσης ή κλινικής κατάστασης του ασθενούς) όγκου μπορεί να εφαρμοστεί η στερεοτακτική ακτινοχειρουργική (γ-knife).

Υπάρχουν Επιπλοκές;

Οι πιθανές επιπλοκές ενός μηνιγγιώματος σχετίζονται κυρίως με το μέγεθος και τη θέση του όγκου. Όσο αυξάνεται, μπορεί να ασκήσει πίεση στον εγκέφαλο, στα κρανιακά νεύρα ή στα αγγεία της περιοχής, προκαλώντας μόνιμα νευρολογικά ελλείμματα, εάν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα. Αντίστοιχα, όπως σε κάθε νευροχειρουργική επέμβαση, υπάρχουν πιθανοί κίνδυνοι, όπως:

• Λοίμωξη
• Αιμορραγία
• Διαταραχές της νευρολογικής λειτουργίας
• Υποτροπή του όγκου

Γιατί Τον Δρ. Μαχίνη

Ο Νευροχειρουργός Δρ. Θεόφιλος Μαχίνης, Διευθυντής Νευροχειρουργικής στο Metropolitan General, εξειδικεύτηκε στη χειρουργική όγκων εγκεφάλου, στη νευρο-ογκολογία και στις σύγχρονες ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο του Richmond στη Virginia των ΗΠΑ, όπου σήμερα διατηρεί τη θέση του Επίκουρου Καθηγητή.

Με πολυετή εμπειρία στην αντιμετώπιση πολύπλοκων όγκων του εγκεφάλου και της βάσης του κρανίου, εφαρμόζει εξατομικευμένο χειρουργικό σχεδιασμό με τη χρήση νευροπλοήγησης, χειρουργικού μικροσκοπίου και προηγμένων τεχνικών που συμβάλλουν στη μέγιστη δυνατή αφαίρεση του όγκου, με παράλληλη προστασία των φυσιολογικών νευρικών δομών. Η συνεχής επιστημονική του δραστηριότητα στις ΗΠΑ και την Ελλάδα διασφαλίζει την εφαρμογή των πλέον σύγχρονων διεθνών πρωτοκόλλων για κάθε ασθενή.

Ο Δρ. Μαχίνης βρίσκεται στη διάθεσή σας για να αξιολογήσει την κατάστασή σας, να σας ενημερώσει έγκυρα σχετικά με το μηνιγγίωμα εγκεφάλου και να απαντήσει σε κάθε σας ερώτημα. Επικοινωνήστε με τη γραμματεία του ιατρού για να προγραμματίσετε το ραντεβού σας στην Αθήνα ή τα Χανιά.

Συχνές Ερωτήσεις

Ποιο μέγεθος μηνιγγιώματος θεωρείται επικίνδυνο;

Δεν υπάρχει συγκεκριμένο μέγεθος πάνω από το οποίο ένα μηνιγγίωμα θεωρείται επικίνδυνο. Η ανάγκη για θεραπεία εξαρτάται κυρίως από τη θέση του όγκου, το αν προκαλεί συμπτώματα, τον ρυθμό ανάπτυξής του και την πίεση που ασκεί στις γειτονικές δομές του εγκεφάλου. Ακόμη και ένα μικρό μηνιγγίωμα μπορεί να χρειαστεί αντιμετώπιση, εάν βρίσκεται σε ιδιαίτερα ευαίσθητη περιοχή.

Είναι πάντα απαραίτητο να χειρουργηθεί ένα μηνιγγίωμα;

Πολλά μικρά και ασυμπτωματικά μηνιγγιώματα που ανακαλύπτονται τυχαία μπορούν να παρακολουθούνται με περιοδικές μαγνητικές τομογραφίες. Χειρουργική αντιμετώπιση συνιστάται όταν ο όγκος προκαλεί συμπτώματα, αυξάνεται σε μέγεθος ή ασκεί σημαντική πίεση στον εγκέφαλο. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να εφαρμοστεί και στερεοτακτική ακτινοχειρουργική.

Πόσο γρήγορα μεγαλώνει συνήθως ένα μηνιγγίωμα;

Τα περισσότερα μηνιγγιώματα είναι καλοήθη και αναπτύσσονται αργά, συχνά επί χρόνια χωρίς να προκαλούν συμπτώματα. Ωστόσο, ο ρυθμός ανάπτυξής τους διαφέρει από ασθενή σε ασθενή και εξαρτάται από τον ιστολογικό τύπο και τα βιολογικά χαρακτηριστικά του όγκου. Για τον λόγο αυτό, απαιτείται τακτική παρακολούθηση όταν επιλέγεται συντηρητική αντιμετώπιση.

Μπορεί ένα μηνιγγίωμα να επανεμφανιστεί μετά τη θεραπεία;

Η πιθανότητα υποτροπής είναι μεν υπαρκτή, αλλά είναι μικρότερη όταν το μηνιγγίωμα αφαιρείται πλήρως και πρόκειται για καλοήθη όγκο. Ο κίνδυνος εξαρτάται από τον βαθμό του μηνιγγιώματος, την πληρότητα της αφαίρεσης και την εντόπισή του. Για τον λόγο αυτό, μετά τη θεραπεία συστήνεται τακτική κλινική και απεικονιστική παρακολούθηση.

Ανάλογα με τον αριθμό, το μέγεθος και την τοπoθεσία των δευτεροπαθών εντοπίσεων, την ιστολογία του πρωτοπαθούς όγκου και τη συστημική του εξάπλωση, και βεβαίως την κλινική εικόνα του ασθενούς, η αντιμετώπιση μπορεί να είναι κατά βάση χειρουργική ή να περιορίζεται σε ακτινοβολία, χημειοθεραπεία ή ακτινοχειρουργική (gamma-knife ή cyber-knife). Συχνά επιλέγεται συνδυασμός θεραπειών.

Τα γλοιώματα αποτελούν την πλειοψηφία των πρωτοπαθών κακοήθων όγκων του εγκεφάλου και προέρχονται από τα νευρογλοιακά κύτταρα. Διακρίνονται σε αστροκυττώματα, γλοιοβλαστώματα, ολιγοδενδρογλοιώματα, μεικτά και επενδεδυμώματα. Η ταξινόμηση τους βασίζεται στη μικροσκοπική απεικόνιση των κυττάρων (grade II – IV), αλλά πλέον και στο μοριακό/γονιδιακό προφίλ του κάθε όγκου, ο οποίος είναι απαραίτητος για την εξατομίκευση της θεραπείας και την καλύτερη αντίληψη για την πρόγνωση του ασθενούς. Για το λόγο αυτό, ακόμα και σε όγκους όπου λόγω θέσης δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί ολική ή υφολική, κρίνεται σκόπιμη η στερεοτακτική ή ανοιχτή βιοψία για λήψη ιστού προς ανάλυση.

Τα συχνότερα συμπτώματα που προκαλούν είναι η κεφαλαλγία, οι νευρολογικές βλάβες και οι επιληπτικές κρίσεις. Η διάγνωση τίθεται με την αξονική και τη μαγνητική τομογραφία με χρήση σκιαγραφικού.

Η θεραπεία για όγκους τρίτου και τέταρτου βαθμού είναι η  μικροχειρουργική εξαίρεση, σε συνδυασμό με ακτινοθεραπεία και χημειοθεραπεία. Για γλοιώματα δεύτερου βαθμού, σε συνεννόηση πάντα με νευροογκολόγο και ακτινοθεραπευτή, είναι δυνατή αρχικά η αποφυγή της χειρουργικής αφαίρεσης, αλλά αυτό αποτελεί μια απόφαση που λαμβάνεται ανά περίπτωση (case by case).

Η αφαίρεση σε κάθε περίπτωση διενεργείται με τη χρήση νευροπλοήγησης («διεγχειρητικού GPS»), οπότε σε ζωντανό χρόνο να υπάρχει δυνατότητα μέγιστης ακρίβειας σε όλους τους χειρισμούς. Σε πολλές περιπτώσεις, όταν η εξεργασία είναι πολύ κοντά σε κέντρα ομιλίας, κατανόησης ή κίνησης, μπορεί να διενεργηθεί η επέμβαση με τον ασθενή ξύπνιο (awake craniotomy with intraoperative brain mapping), ώστε να επιτευχθεί η μέγιστη δυνατή αφαίρεση με ελαχιστοποίηση της επιβάρυνσης  των σημαντικών αυτών λειτουργιών. Η ομάδα μας (Θεόφιλος Μαχίνης, Ernest Dodoo) έχει μεγάλη εμπειρία στη διενέργεια αυτών των επεμβάσεων τόσο στο πανεπιστημιακό νοσοκομείο Virginia Commowealth University στις ΗΠΑ, όσο και στο Karolinska Institute στη Στοκχόλμη.

Διακρίνονται σε καλοήθεις και κακοήθεις. Οι συχνότεροι καλοήθεις όγκοι είναι το μηνιγγίωμα, το νευρίνωμα, τo αδένωμα την υπόφυσης, το παραγαγγλίωμα, το κρανιοφαρυγγίωμα και το αιμαγγείωμα. Οι συχνότεροι κακοήθεις όγκοι είναι το οσφρητικό νευροβλάστωμα, το χόρδωμα, το χονδροσάρκωμα, το κυσταδενοκαρκίνωμα και το ρινοφαρυγγικό καρκίνωμα.

Η διάγνωση και η προεγχειρητική εκτίμηση γίνεται με αξονική και μαγνητική τομογραφία. Στους αγγειοβριθείς όγκους, είναι χρήσιμη η αγγειογραφία και ο προεγχειρητικός εμβολισμός. Ο νευροχειρουργός κ. Μαχίνης διαθέτει εκπαίδευση στην ενδαγγειακή νευροχειρουργική (διετέλεσε επί σειρά ετών διευθυντής του τμήματος αυτού στο νοσοκομείο που εργαζόταν στην Αμερική), ώστε να μπορεί ο ίδιος να προβεί και στον προεγχειρητικό εμβολισμό όπου κρίνεται σκόπιμο, και εν συνεχεία στην αφαίρεση του όγκου.

Οι όγκοι της βάσης του κρανίου έχουν συνήθως τεχνικά απαιτητική προσπέλαση διότι βρίσκονται πίσω από το προσωπικό κρανίο και την ανώτερη πεπτική / αναπνευστική οδό και περικλείουν αγγεία και κρανιακά νεύρα, που διέρχονται από τα τρήματα της βάσης του κρανίου. Σε ορισμένες περιπτώσεις, πχ στο χόρδωμα, είναι συχνά εφικτή η ενδοσκοπική αφαίρεση, σε συνεργασία με τον απόλυτα εξειδικευμένο ωτορινολαρυγγολόγο της ομάδας μας. Όπου είναι αδύνατη η ολική αφαίρεση του όγκου, εφαρμόζεται θεραπεία με ακτινοχειρουργική (γ-knife ή cyber-knife).

Η ελάχιστα επεμβατική χειρουργική της σπονδυλικής στήλης στήλης (Minimally Invasive Spine Surgery-MISS) περιλαμβάνει την πραγματοποίηση εγχείρησης στην αυχενική, θωρακική και οσφυική μοίρα της σπονδυλικής στήλης, με όσο το δυνατόν γίνεται μικρότερο χειρουργικό τραύμα, συγκριτικά με τις κλασικές χειρουργικές μεθόδους. Για την επίτευξή της, γίνεται χρήση κυλινδρικών διαστολέων ή ενδοσκοπίου και μικροεργαλείων, τα οποία επιτρέπουν την εκτέλεση χειρουργικών πράξεων με υψηλή ακρίβεια, χωρίς την ανάγκη ευρέων χειρουργικών προσπελάσεων. Παράλληλα, με τη χρήση κατάλληλου συστήματος νευροπλοήγησης (O-arm, Medtronic) τελευταίας τεχνολογίας, επιτυγχάνεται με εκπληκτική ακρίβεια η διενέργια τομών πολύ μικρής διαμέτρου ή η τοποθέτηση κοχλιών διαδερμικά. Σε αντίθεση με την παραδοσιακή «ανοιχτή» χειρουργική, με την MISS επιτυγχάνεται μικρότερο τραύμα στους ιστούς, μείωση του χρόνου νοσηλείας, πολύ μικρότερη απώλεια αίματος με μηδαμινή ανάγκη για μετάγγιση, ελαχιστοποίηση του μετεγχειρητικού πόνου, ομαλότερη και ταχύτερη κινητοποίηση του ασθενούς μετεγχειρητικά, καθώς και μείωση του ποσοστού μολύνσεως του τραύματος.

Η ελάχιστα επεμβατική χειρουργική της σπονδυλικής στήλης μπορεί να εφαρμοστεί για αποσυμπίεση των νευρικών ριζών ή του νωτιαίου μυελού σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς σε περιπτώσεις δισκοκήλης, οστεοφύτων, τρηματικής ή σπονδυλικής στένωσης, για τη σταθεροποίηση της σπονδυλικής στήλης με διαδερμική σπονδυλοδεσία σε περιπτώσεις αστάθειας και καταγμάτων, καθώ και σε επεμβάσεις κυφοπλαστικής/ελαστοπλαστικής για οστεοπορωτικά ή μεταστατικά κατάγματα.

Η διάγνωση γίνεται εύκολα με μαγνητική τομογραφία. Η αντιμετώπιση, σε συμπτωματικούς ασθενείς, είναι χειρουργική και συνίσταται στην υπινιακή κρανιοτομία/αποσυμπίεση, αφαίρεση του οπίσθιου τόξου του άτλαντα, με διάνοιξη της σκληράς μήνιγγας, συρρίκνωση του τμήματος της παρεγκεφαλίδας που πιέζει το νωτιαίο μυελό και μηνιγγοπλαστική.